U gan là gì? Phân biệt u lành và ung thư gan

U gan là khái niệm khiến nhiều người lo lắng vì thường bị nhầm với ung thư gan. Trên thực tế, không phải mọi trường hợp u gan đều nguy hiểm hoặc cần điều trị can thiệp. Có những khối u lành tính tồn tại ổn định nhiều năm nhưng cũng có u gan ác tính tiến triển âm thầm và đe dọa tính mạng. Cùng Phòng khám An Phước tìm hiểu rõ bản chất của u gan và cách phân biệt chính xác để chủ động bảo vệ sức khỏe gan.

Tổng quan về u gan và các dạng thường gặp

U gan là tình trạng xuất hiện khối bất thường trong nhu mô gan, có thể là lành tính hoặc ác tính. Các khối u này hình thành do sự tăng sinh bất thường của tế bào gan hoặc các mô liên quan trong gan. Điểm quan trọng là không phải u gan nào cũng là ung thư và không phải u nào cũng cần điều trị ngay.

Trong thực tế lâm sàng, u gan được phát hiện khá phổ biến thông qua siêu âm hoặc chụp hình ảnh khi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Nhiều người hoàn toàn không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Điều này khiến việc hiểu đúng về u gan trở nên rất cần thiết để tránh hoang mang không cần thiết.

U gan lành tính bao gồm u máu trong gan, u tuyến gan, u nang gan, u mỡ trong gan. U gan ác tính bao gồm ung thư gan nguyên phát và ung thư gan do di căn từ cơ quan khác. Mỗi loại có mức độ nguy hiểm và hướng xử trí hoàn toàn khác nhau

Việc phân loại đúng ngay từ đầu giúp bác sĩ đưa ra kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

U gan lành tính là gì?

U gan lành tính được hình thành từ các tế bào gan bình thường hoặc mô mạch máu trong gan. Đặc điểm chung của nhóm u này là phát triển chậm, không xâm lấn và không di căn sang cơ quan khác. Phần lớn các trường hợp được phát hiện tình cờ và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

U máu trong gan là dạng u gan lành tính phổ biến nhất hiện nay. Khối u này thường nhỏ, ổn định và hiếm khi gây biến chứng nếu được theo dõi đúng cách. U nang gan cũng là một dạng thường gặp, chứa dịch bên trong và ít khi cần can thiệp.

Dấu hiệu thường gặp của u gan lành tính
– Không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài
– Có thể cảm giác nặng nhẹ vùng hạ sườn phải khi u lớn
– Hiếm khi gây vàng da hoặc suy chức năng gan

Đa số u gan lành tính chỉ cần theo dõi định kỳ. Phòng khám An Phước thường khuyến nghị tái khám và kiểm tra hình ảnh mỗi 6 đến 12 tháng để đảm bảo khối u không thay đổi bất thường.

Ung thư gan là gì?

Ung thư gan là dạng u gan ác tính, xảy ra khi các tế bào gan biến đổi ác tính và phát triển mất kiểm soát. Khối u có xu hướng tăng kích thước nhanh, xâm lấn mô gan lành và có thể di căn sang phổi, xương hoặc hạch. Đây là một trong những bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong cao nếu phát hiện muộn.

Ung thư gan nguyên phát thường xuất hiện trên nền gan đã tổn thương mạn tính. Viêm gan B, viêm gan C, xơ gan và gan nhiễm mỡ kéo dài là những yếu tố nguy cơ hàng đầu. Ngoài ra, ung thư từ dạ dày, đại tràng hoặc vú cũng có thể di căn sang gan tạo thành u gan ác tính thứ phát.

Các biểu hiện dễ bị bỏ qua của ung thư gan
– Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân
– Chán ăn, sụt cân nhanh
– Đau âm ỉ vùng hạ sườn phải
– Vàng da, vàng mắt khi bệnh tiến triển

Giai đoạn đầu, ung thư gan thường không có triệu chứng đặc hiệu. Đây là lý do tầm soát gan định kỳ đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt với người có bệnh gan nền.

Phân biệt u gan lành tính và ung thư gan qua triệu chứng

Việc phân biệt chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng là khá khó khăn vì nhiều dấu hiệu chồng lấp. Tuy nhiên, vẫn có những điểm gợi ý giúp định hướng sớm. U gan lành tính thường không gây suy giảm thể trạng rõ rệt.

Ngược lại, ung thư gan thường đi kèm các biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, sụt cân và rối loạn chức năng gan. Khi khối u phát triển lớn, người bệnh có thể thấy bụng to lên, đau nhiều và xuất hiện vàng da.

Phân biệt qua biểu hiện
– U gan lành tính thường ổn định, ít thay đổi triệu chứng
– Ung thư gan có xu hướng tiến triển nhanh và nặng dần theo thời gian

Dù vậy, chẩn đoán chính xác vẫn cần dựa vào xét nghiệm chức năng gan và chẩn đoán hình ảnh.

Phân biệt u gan qua nguyên nhân hình thành

Nguyên nhân gây u gan lành tính chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng. Một số trường hợp liên quan đến yếu tố bẩm sinh, thay đổi nội tiết hoặc phản ứng của mô gan với thuốc. Phần lớn không liên quan đến viêm gan virus.

Ung thư gan lại có mối liên hệ chặt chẽ với tổn thương gan mạn tính. Viêm gan B, viêm gan C không điều trị triệt để làm tăng nguy cơ đột biến tế bào gan. Rượu bia kéo dài và gan nhiễm mỡ cũng là yếu tố thúc đẩy ung thư gan phát triển.

Nhận diện yếu tố nguy cơ giúp tầm soát sớm
– Người mắc viêm gan virus mạn tính
– Người xơ gan hoặc men gan tăng kéo dài
– Người uống rượu bia thường xuyên

Đây là nhóm đối tượng nên kiểm tra gan định kỳ tại Phòng khám An Phước để phát hiện sớm u gan bất thường.

Chẩn đoán và theo dõi u gan hiện nay

Chẩn đoán u gan cần kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Siêu âm gan là bước đầu giúp phát hiện khối u. Chụp CT hoặc MRI gan giúp đánh giá bản chất u rõ hơn, đặc biệt trong phân biệt lành tính và ác tính.

Xét nghiệm máu đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Với ung thư gan, chỉ số Alpha Fetoprotein thường tăng cao. Trong trường hợp cần thiết, sinh thiết gan sẽ được chỉ định để xác định chính xác tính chất khối u.

Xem thêm: Bệnh gan nhiễm mỡ độ 1 là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị hiệu quả

Hướng xử trí và phòng ngừa u gan hiệu quả

Không phải mọi u gan đều cần phẫu thuật hay can thiệp. U gan lành tính đa phần chỉ cần theo dõi định kỳ và điều chỉnh lối sống. Can thiệp chỉ đặt ra khi u lớn, có nguy cơ vỡ hoặc gây chèn ép.

Với ung thư gan, điều trị phụ thuộc giai đoạn bệnh và chức năng gan còn lại. Các phương pháp bao gồm phẫu thuật, đốt u, nút mạch hoặc điều trị toàn thân. Phát hiện càng sớm thì khả năng kiểm soát bệnh càng cao.

Biện pháp phòng ngừa cần duy trì lâu dài
– Tiêm phòng viêm gan B đầy đủ
– Hạn chế rượu bia và chất độc cho gan
– Ăn uống lành mạnh và kiểm tra gan định kỳ

Phòng khám An Phước khuyến khích người trưởng thành nên siêu âm gan ít nhất mỗi năm một lần, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ.

Kết luận

U gan không đồng nghĩa với ung thư gan nhưng cũng không nên chủ quan. Việc phân biệt u gan lành tính và ung thư gan cần dựa trên đánh giá y khoa chuyên sâu, không chỉ dựa vào cảm giác hay triệu chứng bên ngoài. Phát hiện sớm giúp người bệnh tránh điều trị không cần thiết hoặc bỏ lỡ thời điểm can thiệp quan trọng. Nếu bạn đang lo lắng về u gan hoặc thuộc nhóm nguy cơ, hãy chủ động thăm khám và theo dõi định kỳ cùng Phòng khám An Phước để bảo vệ lá gan một cách an toàn và lâu dài.