Đau hạ sườn phải là bệnh gì? Nguyên nhân & 1 số cách điều trị

Đau hạ sườn phải là triệu chứng khá phổ biến nhưng dễ bị xem nhẹ vì nhiều người cho rằng chỉ do mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đau hạ sườn phải có thể liên quan đến nhiều cơ quan quan trọng như gan, túi mật, đường mật, thận phải và một phần hệ tiêu hóa. 

Việc xác định đúng đau hạ sườn phải là bệnh gì có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán sớm và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Đau hạ sườn phải là gì?

Hạ sườn phải là vùng nằm phía trên bên phải của ổ bụng, ngay dưới bờ xương sườn. Đây là vị trí của gan – cơ quan lớn nhất trong ổ bụng, cùng với túi mật, một phần tá tràng, đại tràng góc gan và thận phải phía sau. Khi một trong các cơ quan này gặp vấn đề, người bệnh có thể cảm thấy đau tức, nặng vùng hạ sườn phải.

Cơn đau có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau như đau âm ỉ kéo dài, đau nhói từng cơn, đau quặn hoặc cảm giác tức nặng khó chịu. Một số trường hợp đau tăng khi ăn nhiều dầu mỡ, khi vận động mạnh hoặc khi hít sâu.

Nguyên nhân gây đau hạ sườn phải

1. Bệnh lý gan

Gan nằm chủ yếu ở vùng hạ sườn phải nên đây là nguyên nhân hàng đầu khi xuất hiện triệu chứng đau. Các bệnh lý thường gặp bao gồm viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, áp xe gan hoặc khối u gan.

Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ, nặng tức vùng hạ sườn phải kèm theo mệt mỏi, chán ăn, vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc men gan tăng cao. Trong trường hợp áp xe gan, cơn đau có thể dữ dội hơn và kèm sốt cao.

2. Bệnh lý túi mật và đường mật

Sỏi túi mật, viêm túi mật hoặc viêm đường mật là nguyên nhân phổ biến gây đau hạ sườn phải. Cơn đau thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, có thể lan lên vai phải hoặc sau lưng.

Đau thường mang tính chất quặn từng cơn, kèm buồn nôn, nôn, sốt hoặc vàng da nếu có tắc mật. Nếu không điều trị kịp thời, viêm túi mật có thể dẫn đến nhiễm trùng nặng.

3. Bệnh lý tiêu hóa

Viêm dạ dày, viêm tá tràng hoặc hội chứng ruột kích thích cũng có thể gây đau vùng hạ sườn phải. Cơn đau thường liên quan đến bữa ăn, kèm theo đầy bụng, ợ chua, buồn nôn hoặc rối loạn đại tiện.

Mặc dù mức độ nguy hiểm thường thấp hơn so với bệnh gan mật, nhưng nếu kéo dài, các bệnh lý tiêu hóa vẫn có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

4. Bệnh lý thận phải

Thận phải nằm phía sau vùng hạ sườn phải nên sỏi thận hoặc viêm thận có thể gây đau lan từ lưng ra trước bụng. Cơn đau thường dữ dội, có thể kèm tiểu buốt, tiểu máu hoặc sốt.

Đau do sỏi thận thường xuất hiện đột ngột và tăng nhanh, khiến người bệnh khó chịu và cần can thiệp sớm.

5. Nguyên nhân cơ xương khớp hoặc thần kinh

Đôi khi đau hạ sườn phải không liên quan đến nội tạng mà do căng cơ, chấn thương vùng ngực – bụng hoặc viêm dây thần kinh liên sườn. Cơn đau thường tăng khi xoay người, hít sâu hoặc ấn vào vị trí đau.

Khi nào đau hạ sườn phải là dấu hiệu nguy hiểm?

Người bệnh cần đi khám ngay nếu đau hạ sườn phải kèm theo các biểu hiện như:

• Sốt cao hoặc rét run

• Vàng da, vàng mắt

• Buồn nôn hoặc nôn liên tục

• Đau dữ dội, tăng nhanh

• Sụt cân không rõ nguyên nhân

• Nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu
  

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân thông qua siêu âm, xét nghiệm máu, kiểm tra chức năng gan mật… Tại Phòng khám An Phước, người bệnh có thể được tư vấn và thực hiện các cận lâm sàng cần thiết để đánh giá tình trạng gan mật và tiêu hóa một cách toàn diện.

Chẩn đoán đau hạ sườn phải như thế nào?

Để xác định chính xác đau hạ sườn phải là bệnh gì, bác sĩ thường chỉ định siêu âm ổ bụng, xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, kiểm tra men gan và bilirubin. Trong một số trường hợp, chụp CT hoặc MRI được thực hiện để đánh giá rõ hơn tổn thương gan mật hoặc thận.

Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân đóng vai trò quyết định trong lựa chọn phương pháp điều trị.

Xem thêm: Vì sao cần xét nghiệm máu định kỳ?

Điều trị đau hạ sườn phải

Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể:

• Nếu do rối loạn tiêu hóa nhẹ, người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn, hạn chế dầu mỡ và bia rượu.

• Nếu do viêm gan hoặc gan nhiễm mỡ, cần kiểm soát bệnh nền và theo dõi chức năng gan định kỳ.

• Trường hợp sỏi túi mật hoặc viêm túi mật có thể cần dùng thuốc hoặc can thiệp ngoại khoa.

• Với sỏi thận, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa, tán sỏi hoặc phẫu thuật tùy kích thước sỏi.

Không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài vì có thể làm che lấp triệu chứng và gây ảnh hưởng đến gan.

Xem thêm: Rối loạn đi tiêu do đâu? Nguyên nhân và cách khắc phục

Kết luận

Đau hạ sườn phải là bệnh gì còn phụ thuộc vào cơ quan gây tổn thương, từ rối loạn tiêu hóa nhẹ đến bệnh lý gan mật, thận hoặc đại tràng. Không nên chủ quan khi triệu chứng kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường. Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm. 

Nếu bạn đang gặp tình trạng đau vùng hạ sườn phải kéo dài, có thể cân nhắc kiểm tra tại Phòng khám An Phước để được tư vấn cụ thể và theo dõi sức khỏe một cách chủ động.