Loét dạ dày tá tràng là gì? Nguyên nhân và mức độ nguy hiểm

Loét dạ dày tá tràng là một trong những bệnh lý tiêu hóa thường gặp ở người trưởng thành, đặc biệt ở những người có thói quen ăn uống thất thường, căng thẳng kéo dài hoặc sử dụng nhiều thuốc giảm đau. Bệnh có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài trước khi gây ra các biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết tiêu hóa hay thủng dạ dày. Hiểu đúng về loét dạ dày tá tràng sẽ giúp người bệnh phát hiện sớm, điều trị kịp thời và hạn chế rủi ro cho sức khỏe. Cùng Phòng khám An Phước tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Loét dạ dày tá tràng là gì?

Loét dạ dày tá tràng là tình trạng niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng bị tổn thương sâu, tạo thành các ổ loét do sự mất cân bằng giữa yếu tố tấn công và yếu tố bảo vệ niêm mạc. Khi lớp nhầy bảo vệ bị suy yếu, axit và enzym tiêu hóa sẽ trực tiếp ăn mòn bề mặt niêm mạc, dẫn đến viêm và loét.

Không giống viêm dạ dày thông thường chỉ gây tổn thương nông, loét dạ dày tá tràng có mức độ phá hủy sâu hơn và khó hồi phục nếu không được điều trị đúng cách. Các ổ loét có thể tồn tại đơn lẻ hoặc lan rộng, gây đau kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tiêu hóa.

Điều đáng lưu ý là nhiều trường hợp loét dạ dày tá tràng không biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu. Người bệnh dễ chủ quan cho rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, từ đó bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả nhất.

Những nguyên nhân phổ biến gây loét dạ dày tá tràng

Để kiểm soát bệnh hiệu quả, việc xác định đúng nguyên nhân đóng vai trò rất quan trọng. Loét dạ dày tá tràng thường hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau.

Vi khuẩn H pylori là nguyên nhân hàng đầu trong phần lớn các trường hợp loét dạ dày tá tràng. Vi khuẩn này có khả năng sống trong môi trường axit của dạ dày, làm suy yếu lớp nhầy bảo vệ và kích thích phản ứng viêm kéo dài.

Việc sử dụng thuốc giảm đau kháng viêm trong thời gian dài cũng là yếu tố nguy cơ cao. Các thuốc này ức chế cơ chế bảo vệ tự nhiên của niêm mạc dạ dày, khiến dạ dày dễ bị tổn thương trước axit tiêu hóa.

Bên cạnh đó, căng thẳng kéo dài, áp lực tâm lý thường xuyên làm tăng tiết axit dạ dày và rối loạn nhu động tiêu hóa. Thói quen ăn uống không điều độ, bỏ bữa, ăn khuya hoặc sử dụng nhiều rượu bia cũng góp phần thúc đẩy quá trình hình thành ổ loét.

Một số bệnh lý mạn tính như suy gan, suy thận hoặc rối loạn nội tiết cũng làm tăng nguy cơ loét dạ dày tá tràng nếu không được kiểm soát tốt.

Dấu hiệu nhận biết loét dạ dày tá tràng thường gặp

Triệu chứng của loét dạ dày tá tràng có thể khác nhau tùy vị trí ổ loét và mức độ tổn thương. Tuy nhiên, vẫn có những biểu hiện đặc trưng mà người bệnh không nên bỏ qua.

Đau vùng thượng vị là dấu hiệu phổ biến nhất. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, thường xuất hiện khi đói hoặc sau ăn. Với loét tá tràng, cơn đau hay xuất hiện về đêm hoặc lúc gần sáng.

Người bệnh thường cảm thấy đầy bụng, chướng hơi, buồn nôn hoặc ợ chua kéo dài. Một số trường hợp có cảm giác ăn không ngon miệng, sụt cân không rõ nguyên nhân do sợ ăn gây đau.

Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc mệt mỏi kéo dài do thiếu máu. Đây là những biểu hiện cần được thăm khám y tế ngay lập tức.

Loét dạ dày tá tràng có nguy hiểm không?

Nhiều người vẫn thắc mắc loét dạ dày tá tràng có thực sự nguy hiểm hay không. Thực tế, mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc vào thời điểm phát hiện và cách điều trị.

Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ, các ổ loét có thể lành lại hoàn toàn mà không để lại di chứng. Tuy nhiên, khi bệnh bị bỏ qua hoặc điều trị không đầy đủ, nguy cơ biến chứng tăng lên đáng kể.

Xuất huyết tiêu hóa là biến chứng thường gặp nhất, xảy ra khi ổ loét ăn sâu vào mạch máu. Tình trạng này có thể gây thiếu máu nặng, choáng và đe dọa tính mạng nếu không xử lý kịp thời.

Thủng dạ dày tá tràng là biến chứng nguy hiểm khác, khi ổ loét xuyên thủng thành dạ dày hoặc tá tràng, khiến dịch tiêu hóa tràn vào ổ bụng. Đây là cấp cứu ngoại khoa cần can thiệp khẩn cấp.

Ngoài ra, loét dạ dày kéo dài còn làm tăng nguy cơ hẹp môn vị, gây tắc nghẽn đường tiêu hóa và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

Phân biệt loét dạ dày và loét tá tràng

Mặc dù thường được nhắc chung, loét dạ dày và loét tá tràng vẫn có những đặc điểm khác biệt nhất định.

Loét dạ dày thường gây đau ngay sau khi ăn, do thức ăn kích thích ổ loét. Người bệnh có xu hướng ăn ít lại vì sợ đau, dẫn đến sụt cân.

Trong khi đó, loét tá tràng thường gây đau khi đói và giảm đau sau ăn. Cơn đau có thể xuất hiện vào ban đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.

Việc phân biệt chính xác vị trí loét giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và theo dõi nguy cơ biến chứng hiệu quả hơn.

Phương pháp chẩn đoán loét dạ dày tá tràng hiện nay

Để chẩn đoán chính xác loét dạ dày tá tràng, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương tiện cận lâm sàng.

Nội soi tiêu hóa là phương pháp quan trọng nhất, cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày và tá tràng, đánh giá vị trí, kích thước ổ loét và lấy mẫu sinh thiết khi cần thiết.

Xét nghiệm tìm vi khuẩn H pylori giúp xác định nguyên nhân và định hướng điều trị. Ngoài ra, xét nghiệm máu và phân có thể được chỉ định để đánh giá tình trạng thiếu máu hoặc xuất huyết tiêu hóa tiềm ẩn.

Chẩn đoán sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Xem thêm: Cách chữa trào ngược dạ dày bằng mật ong hiệu quả tại nhà

Hướng điều trị loét dạ dày tá tràng

Điều trị loét dạ dày tá tràng cần tuân thủ nguyên tắc loại bỏ nguyên nhân, giảm tiết axit và bảo vệ niêm mạc tiêu hóa.

Với trường hợp có nhiễm vi khuẩn H pylori, phác đồ diệt khuẩn đóng vai trò then chốt. Người bệnh cần tuân thủ đầy đủ liệu trình để tránh tái phát và kháng thuốc.

Song song đó, việc điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống là yếu tố không thể thiếu. Ăn đúng giờ, tránh thức khuya, hạn chế rượu bia và giảm căng thẳng giúp dạ dày có điều kiện hồi phục tốt hơn.

Trong các trường hợp biến chứng nặng, can thiệp y tế hoặc phẫu thuật có thể được chỉ định để bảo vệ tính mạng người bệnh.

Chủ động phòng ngừa loét dạ dày tá tràng

Phòng ngừa loét dạ dày tá tràng luôn hiệu quả hơn điều trị. Việc duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Giữ chế độ ăn uống điều độ, hạn chế thực phẩm kích thích và không tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài là những nguyên tắc cơ bản. Đồng thời, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe tiêu hóa định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường.

Cùng Phòng khám An Phước theo dõi sức khỏe dạ dày thường xuyên là cách giúp bạn an tâm hơn trước những bệnh lý tiêu hóa tiềm ẩn.

Kết bài

Loét dạ dày tá tràng là bệnh lý tiêu hóa không hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quan tâm đúng mức. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu và đánh giá đúng mức độ nguy hiểm sẽ giúp người bệnh chủ động kiểm soát và điều trị hiệu quả. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn góc nhìn đầy đủ và dễ hiểu về loét dạ dày tá tràng. Nếu có triệu chứng kéo dài hoặc nghi ngờ bất thường, hãy đến Phòng khám An Phước để được thăm khám, theo dõi và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp cho sức khỏe tiêu hóa lâu dài.